Πολύ σκληρός για να μαρκάρει! Η ιστορία του αδιαπέραστου Βίνι Τζόουνς

Υπάρχουν ποδοσφαιριστές που θυμόμαστε για τα γκολ τους. Άλλοι για τις ντρίμπλες. Και υπάρχουν κι εκείνοι που δεν χρειάστηκε ποτέ να ακουμπήσουν τη μπάλα για να αφήσουν το αποτύπωμά τους στο άθλημα. Ο Βίνι Τζόουνς ανήκει σε αυτή την τελευταία, σπάνια κατηγορία. Δεν ήταν σταρ με την κλασική έννοια. Ήταν φόβος. Ήταν μήνυμα. Είχε το βλέμμα που σε έκανε να τα χάνεις και έλεγες «ας παίξω απλά τη μπάλα μου και βλέπουμε».

Το αγγλικό ποδόσφαιρο της δεκαετίας του ’80 και των αρχών του ’90 ήταν ένα άλλο άθλημα. Τα γήπεδα βαριά, οι διαιτητές ανεκτικοί, οι πάγκοι γεμάτοι παίκτες που ήξεραν πως η Κυριακή δεν ήταν για φιγούρα αλλά για επιβίωση. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Τζόουνς δεν ξεχώρισε απλώς. Ενσαρκώθηκε.

Η “Crazy Gang” και η λογική του φόβου

Η Γουίμπλεντον της εποχής δεν ήταν ομάδα. Ήταν φαινόμενο. Η περιβόητη “Crazy Gang” – μια παρέα παικτών που έμπαινε στο γήπεδο με την ίδια λογική που μπαίνεις σε καβγά: πρώτα επιβάλλεσαι, μετά παίζεις. Ο Βίνι Τζόουνς ήταν η αιχμή του δόρατος αυτής της φιλοσοφίας.

Ο Ντέιβ Μπάσετ, ο προπονητής που τους οδήγησε μέχρι την κατάκτηση του FA Cup το 1988 απέναντι στη Λίβερπουλ, είχε πει χρόνια αργότερα:
«Δεν είχαμε τους καλύτερους παίκτες. Είχαμε όμως παίκτες που δεν φοβόντουσαν τίποτα. Και ο Βίνι έκανε τους άλλους να φοβούνται».

Η Γουίμπλεντον έμπαινε στο γήπεδο και ο αντίπαλος ήξερε ότι πρώτα θα δοκιμαστεί σωματικά και ψυχολογικά. Ο Τζόουνς δεν έτρεχε απλώς. Σημάδευε. Δεν μαρκάριζε απλώς. Τιμωρούσε.

Το πρώτο μήνυμα: 5 δευτερόλεπτα

Στις 21 Μαρτίου 1992, σε αγώνα Κυπέλλου με τη Σέφιλντ Γιουνάιτεντ, ο Τζόουνς γράφει ιστορία. Δέχθηκε κίτρινη κάρτα στα πρώτα πέντε δευτερόλεπτα. Όχι για κάτι εξεζητημένο. Για ένα τάκλιν που σήμερα θα έφερνε VAR, αποβολή και πέντε αγωνιστικές.

Ο ίδιος το αντιμετώπισε πάντα με αυτοσαρκασμό: «Δεν θυμάμαι καν τι έκανα. Ξέρω μόνο ότι μπήκα λίγο… νωρίς. Ή λίγο δυνατά. Ή και τα δύο».

Δεν τον ενδιέφερε η κάρτα. Τον ενδιέφερε το μήνυμα: «σήμερα δεν θα περάσετε καλά».

Ο Γκάζα και η πιο διάσημη φωτογραφία

Αν υπάρχει μία εικόνα που συνοψίζει τον Βίνι Τζόουνς, είναι εκείνη με τον Πολ Γκάσκοϊν. Ο Τζόουνς τον κρατά από τα γεννητικά όργανα σε στημένη φάση. Η φωτογραφία έγινε αφίσα, σύμβολο, ποδοσφαιρικός μύθος.

Ο Γκάσκοϊν, χρόνια μετά, είχε πει γελώντας: «Δεν ήξερα αν έπρεπε να φωνάξω στον διαιτητή ή στον γιατρό».

Ο ίδιος ο Τζόουνς ήταν ωμός: «Στο έμαθαν από μικρό: αν ο αντίπαλος πλησιάσει πολύ, κάνε κάτι που δεν θα ξεχάσει». 

Μετά από πολλά χρόνια, οι δύο τους αναπαρέστησαν το θρυλικό στιγμιότυπο σε μια συνάντηση που άφησε εποχή.

Δεν ήταν απλώς βία. Ήταν ψυχολογικός πόλεμος. Ο Τζόουνς δεν έπαιζε μόνο απέναντι στον αντίπαλο. Έπαιζε μέσα στο κεφάλι του.

«Δεν ήμουν βρώμικος! Ήμουν ειλικρινής»

Στην αυτοβιογραφία του, ο Τζόουνς προσπάθησε να βάλει τα πράγματα στη θέση τους: «Δεν ξυλοκοπούσα κρυφά. Ό,τι έκανα, το έβλεπαν όλοι. Αν ήταν να σε χτυπήσω, θα το ήξερες».

Για εκείνον, το πρόβλημα δεν ήταν η σκληράδα. Ήταν η υποκρισία. Σε μια εποχή χωρίς VAR, με διαιτητές που «άφηναν το παιχνίδι να κυλήσει», ο Τζόουνς απλώς έπαιξε μέχρι το όριο — και συχνά πέρα από αυτό.

Συνολικά, αποβλήθηκε 12 φορές στην καριέρα του. Για τα σημερινά δεδομένα, λίγες. Για την εποχή του, πολλές. Για τον ίδιο, απλώς μέρος της δουλειάς.

Από το χορτάρι στον κινηματογράφο

Η μετάβαση στον κινηματογράφο δεν ήταν τυχαία. Ήταν αναμενόμενη. Όταν ο Γκάι Ρίτσι τον επέλεξε για το “Lock, Stock and Two Smoking Barrels”, ο Τζόουνς δεν χρειάστηκε να «παίξει» τον σκληρό. Ήταν ήδη αυτός.

Στο “Snatch”, ως Bullet-Tooth Tony, είπε ελάχιστα λόγια. Δεν χρειαζόταν περισσότερα. Όπως και στο γήπεδο: ένα βλέμμα, μια κίνηση, και το μήνυμα περνούσε.

Ο Ρίτσι είχε πει χαρακτηριστικά: «Ο Βίνι δεν υποδύεται τον επικίνδυνο. Είναι πειστικός γιατί έχει ζήσει τη βία, την ένταση, την πειθαρχία».

Ο ίδιος ο Τζόουνς το έβλεπε απλά: «Το σινεμά είναι σαν το ποδόσφαιρο. Μπαίνεις σε μια ομάδα, κάνεις τη δουλειά σου και φεύγεις».

Τι θα ήταν ο Βίνι σήμερα;

Εδώ βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα. Θα υπήρχε Βίνι Τζόουνς στο σύγχρονο ποδόσφαιρο; Με VAR, social media, ατελείωτες κάμερες και μηδενική ανοχή;

Η απάντηση είναι μάλλον όχι. Όχι γιατί δεν θα άντεχε ο ίδιος, αλλά γιατί το σύστημα δεν θα τον δεχόταν. Ο Τζόουνς ήταν προϊόν μιας εποχής όπου η σκληράδα θεωρούνταν εργαλείο. Σήμερα θεωρείται σκάνδαλο.

Και όμως, πολλοί παλιοί αντίπαλοι του το παραδέχτηκαν. Ο Άλαν Σίρερ είχε πει:
«Με τον Βίνι ήξερες τι σε περιμένει. Προτιμούσα αυτό από κάποιον που θα σε χτυπήσει και μετά θα παριστάνει τον αθώο».

Κομμάτι της ιστορίας

Ο Βίνι Τζόουνς δεν άφησε κληρονομιά τίτλων. Έγραψε όμως ιστορία στο ποδόσφαιρο. Λίγο παραπάνω σκληρή όμως. Ήταν η υπενθύμιση ότι το ποδόσφαιρο δεν ήταν πάντα αποστειρωμένο. Ότι υπήρξε εποχή που το παιχνίδι παιζόταν και με τα δόντια σφιγμένα.

Δεν είναι παράδειγμα προς μίμηση. Είναι όμως κομμάτι της ιστορίας. Και η ιστορία δεν γράφεται μόνο με όμορφα γκολ. Γράφεται και με τάκλιν που κόβουν την ανάσα, με βλέμματα που παγώνουν το γήπεδο, με παίκτες που έλεγαν: «αν θες να περάσεις, θα πονέσεις».

Ο Βίνι Τζόουνς ήταν αυτό ακριβώς. Και γι’ αυτό, όσο κι αν άλλαξε το ποδόσφαιρο, δεν θα ξεχαστεί ποτέ.