Οι συγκλονιστικές αλήθειες του Ντέμη για ΑΕΚ και ελληνικό ποδόσφαιρο

Η ιστορία του Ντέμη Νικολαΐδη δεν χωρά μόνο στα γκολ, στις φωτογραφίες από τη Σκεπαστή ή στο τρόπαιο της Πορτογαλίας. Έχει μια μεταγραφή στον Ολυμπιακό που ο ίδιος απέτρεψε, ένα συμβόλαιο στο Βέλγιο που έμεινε ανυπόγραφο την τελευταία στιγμή, μια ανοιχτή σύγκρουση με τον Μάκη Ψωμιάδη και μια τετραετία στην προεδρία της ΑΕΚ που εξακολουθεί να προκαλεί διαφωνίες.

Στη μεγάλη συνέντευξή του στον Άρη Δημοκίδη για το podcast «Σκληρές Αλήθειες» της LiFO, ο παλαίμαχος επιθετικός επέστρεψε σε όλες αυτές τις στιγμές. Μίλησε για γεγονότα που είχε αφηγηθεί και παλιότερα, πρόσθεσε λεπτομέρειες για όσα έζησε και, κυρίως, αναγνώρισε πράγματα που σήμερα θα χειριζόταν διαφορετικά. Από τη συζήτηση προκύπτει η εικόνα ενός ανθρώπου που έβαζε την ΑΕΚ πάνω από τις επαγγελματικές του επιλογές, αλλά παραδέχεται ότι το πάθος αυτό είχε και κόστος.

Η μεταγραφή στον Ολυμπιακό που δεν έγινε

Πριν φορέσει τη φανέλα της ΑΕΚ, ο Νικολαΐδης είχε ήδη ξεχωρίσει στον Απόλλωνα. Όπως περιέγραψε, ο Ολυμπιακός είχε συμφωνήσει με την ομάδα του για την απόκτησή του και ο ίδιος δεχόταν πιέσεις να προχωρήσει η μεταγραφή. Εκείνος, όμως, ήθελε να παίξει στην ΑΕΚ.

«Όποτε ταίριαζε το πρόγραμμα και η ΑΕΚ έπαιζε άλλη μέρα, πήγαινα και την έβλεπα», θυμήθηκε για την περίοδο που αγωνιζόταν στον Απόλλωνα. Η σχέση του με την Ένωση είχε αρχίσει από παιδί στην Αλεξανδρούπολη, όταν άκουσε τον ύμνο της στο σπίτι ενός ξαδέλφου του.

Για να βγει από το αδιέξοδο, αποφάσισε να δηλώσει δημόσια ότι θα πήγαινε μόνο στην ΑΕΚ· διαφορετικά θα έμενε στον Απόλλωνα. Σύμφωνα με τη δική του αφήγηση, ο Ολυμπιακός απέσυρε τότε την πρότασή του και ο Απόλλων αποδέχθηκε εκείνη της Ένωσης. Ο πρόεδρος της ομάδας, Κώστας Σαλαμάνος, θύμωσε επειδή χάλασε η αρχική συμφωνία, αν και ο Νικολαΐδης θεωρεί ότι τελικά ο σύλλογος έκανε καλή μεταγραφή και με την ΑΕΚ.

Η επιθυμία του να μείνει στη Νέα Φιλαδέλφεια καθόρισε και μια δεύτερη μεγάλη απόφαση. Ο Ντέμης αποκάλυψε ότι είχε φτάσει μια ανάσα από τη μετακίνησή του στην Άντερλεχτ. Τα συμβόλαια ήταν έτοιμα, του είχαν δώσει ακόμη και φανέλα, αλλά ζήτησε να επιστρέψει για δύο ημέρες στην Αθήνα πριν υπογράψει.

Τότε κουβαλούσε την απογοήτευση από τη χαμένη ευκαιρία απέναντι στη Λοκομοτίβ Μόσχας και την κριτική που είχε ακολουθήσει. Στην Αθήνα συζήτησε με οπαδούς της Original, κλείστηκε σε ξενοδοχείο για να σκεφτεί και τελικά τηλεφώνησε στον πρόεδρο της ΑΕΚ για να πει ότι μένει. Τη χαρακτήρισε μια «εντελώς συναισθηματική απόφαση».

Το γκολ με το χέρι και η κίτρινη κάρτα

Μία από τις πιο γνωστές πράξεις της καριέρας του έγινε στον τελικό Κυπέλλου του 2000 απέναντι στον Ιωνικό. Ο Νικολαΐδης έστειλε την μπάλα στα δίχτυα με το χέρι, ενώ ο διαιτητής είχε αρχικά κατακυρώσει το γκολ. Ο ίδιος τον ενημέρωσε αμέσως για την παράβαση.

Στο podcast εξήγησε ότι δεν είναι βέβαιος αν η κίνηση του χεριού ήταν αποτέλεσμα ενστίκτου ή ατυχήματος. Είναι, όμως, βέβαιος για την αντίδρασή του: πριν καν σηκωθεί από το έδαφος, έδειξε ότι είχε κάνει χέρι. Το γκολ ακυρώθηκε και ο διαιτητής τού έδειξε κίτρινη κάρτα. Τότε εξοργίστηκε: είχε πει την αλήθεια και έβλεπε την κάρτα ως τιμωρία γι’ αυτό. Σήμερα αναγνωρίζει ότι ο διαιτητής εφάρμοσε τον κανονισμό.

Η ΑΕΚ νίκησε τελικά 3-0, με τον Νικολαΐδη να σκοράρει αργότερα κανονικά. Η πράξη του τού χάρισε διεθνή διάκριση για το fair play. Η βράβευση στη Γερμανία, παρουσία των γονιών του, παραμένει για εκείνον μία από τις μεγαλύτερες τιμές της καριέρας του, πέρα από την κατάκτηση του Euro.

«Ήταν τρομακτική η βραδιά» με τον Ψωμιάδη

Ιδιαίτερο βάρος στη συνέντευξη είχε η περίοδος του Μάκη Ψωμιάδη στην ΑΕΚ. Ο Νικολαΐδης είπε ότι πληροφορήθηκε την έλευσή του ενώ βρισκόταν σε διακοπές στον Ειρηνικό. Διέκοψε το ταξίδι και γύρισε στην Ελλάδα για να εκφράσει την αντίθεσή του. Αναγνωρίζει σήμερα ότι, ως ποδοσφαιριστής, μπορεί να αντέδρασε υπερβολικά. Τότε, όμως, θεωρούσε πως η ΑΕΚ δεν έπρεπε να περάσει στα χέρια του συγκεκριμένου ανθρώπου.

Αρχικά δεν πήγαινε στην προπόνηση. Επέστρεψε, όπως είπε, έπειτα από συζήτηση με τον Φερνάντο Σάντος, τον οποίο εκτιμούσε βαθιά. Η σχέση με τον Ψωμιάδη, πάντως, παρέμεινε τεταμένη. Ο Νικολαΐδης περιέγραψε την επίσκεψή του στο σπίτι του ως το πιο ανησυχητικό επεισόδιο εκείνης της περιόδου.

Σύμφωνα με την αφήγησή του, ο Ψωμιάδης χτύπησε το κουδούνι, οι δυο τους βγήκαν έξω και άρχισαν να ανταλλάσσουν ύβρεις. Ο Ντέμης είπε ότι υπήρχαν άνδρες σε αυτοκίνητα που συνόδευαν τον τότε ισχυρό άνδρα της ΑΕΚ. Επειδή είχε ανησυχήσει από προηγούμενο περιστατικό, είχε φροντίσει και ο ίδιος να υπάρχει φύλαξη κοντά στο σπίτι.

«Ήταν λίγο τρομακτική η βραδιά», είπε. Πρόσθεσε, ωστόσο, μια ουσιαστική διευκρίνιση: ο Ψωμιάδης δεν τον άγγιξε και, πέρα από εκείνο το επεισόδιο, δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι τον απείλησε ξανά. Ο Νικολαΐδης κατήγγειλε το περιστατικό στην αστυνομία και απείχε εκ νέου από τις προπονήσεις για ένα διάστημα.

Η αποχώρησή του από την ΑΕΚ ακολούθησε αργότερα. Ο ίδιος εξήγησε ότι είχε τη δυνατότητα να ενεργοποιήσει δύο ακόμη χρόνια συμβολαίου, με πολύ υψηλές αποδοχές. Ζήτησε, αντί γι’ αυτό, να μείνει ελεύθερος, αφήνοντας στην ομάδα χρήματα που του οφείλονταν και απαλλάσσοντάς την από το κόστος του νέου συμβολαίου. Έτσι άνοιξε ο δρόμος για την Ατλέτικο Μαδρίτης.

Γιατί σταμάτησε στα 31 και πώς παραλίγο να χάσει το Euro

Η θητεία στην Ισπανία κράτησε μόνο μία σεζόν, αλλά όχι επειδή η Ατλέτικο δεν τον ήθελε. Ο Νικολαΐδης αποκάλυψε ότι, όταν πήγε να υπογράψει, του προτάθηκε διετές συμβόλαιο και εκείνος ζήτησε μονοετές. Τον Ιανουάριο του 2004, η ισπανική ομάδα θέλησε να τον κρατήσει περισσότερο. Η απάντησή του ήταν ότι θα σταματούσε το ποδόσφαιρο.

Ο λόγος ήταν η ΑΕΚ. Ήδη από τον Δεκέμβριο συζητούσε με τον Γιώργο Κιντή και τον Νίκο Κούλη την προσπάθεια ανάληψης της ομάδας. Οι επαφές πλήθαιναν τόσο πολύ, ώστε θυμήθηκε λογαριασμό κινητού περίπου 10.000 ευρώ από τις συνομιλίες με ανθρώπους σε διαφορετικές χώρες. Η διοίκηση της Ένωσης είχε γίνει προτεραιότητα πριν ακόμη τελειώσει η ποδοσφαιρική του καριέρα.

Αυτό, κατά την εκτίμησή του, επηρέασε και την προετοιμασία του για το Euro 2004. Είχε υποβληθεί σε δεύτερη επέμβαση στη μέση και χρειαζόταν συστηματική ενδυνάμωση. Καθώς αφιέρωνε όλο και περισσότερο χρόνο στην ΑΕΚ, άφησε πίσω μέρος της προσωπικής του προπόνησης. Στην προετοιμασία της Εθνικής στην Ελβετία εμφάνισε πόνο στη γάμπα και κάποια στιγμή δεν μπορούσε ούτε να τρέξει.

Ο Ότο Ρεχάγκελ τον περίμενε μέχρι την τελευταία στιγμή για να αποφασίσει αν θα τον συμπεριλάβει στην αποστολή. Ο Νικολαΐδης ταξίδεψε στη Γερμανία για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα και, δύο ημέρες αργότερα, μπόρεσε να αρχίσει ξανά το τρέξιμο. Έτσι είπε στον ομοσπονδιακό προπονητή ότι μπορούσε να πάει στην Πορτογαλία.

Στο Euro δεν είχε τον ρόλο που είχε συνηθίσει. Για πρώτη φορά δεν ήταν σταθερά βασικός με την Εθνική, γεγονός που δεν είχε χρειαστεί να διαχειριστεί ποτέ ως τότε. Όπως είπε, θεωρούσε τον Ρεχάγκελ δίκαιο και καταλάβαινε ότι οι χαμένες προπονήσεις είχαν επηρεάσει τη θέση του. Ξεκίνησε βασικός στον προημιτελικό με τη Γαλλία, τον τελευταίο αγώνα της καριέρας του.

Δεν κράτησε πικρία για τον χρόνο συμμετοχής του. Αντίθετα, στάθηκε στο κλίμα των 23 παικτών και στον αμοιβαίο σεβασμό τους. Αυτή η συνοχή, πιστεύει, ήταν ένας από τους λόγους που η Ελλάδα κατέκτησε το τρόπαιο.

Η ΑΕΚ των χρεών και το «80% της περιουσίας μου»

Μετά το Euro, ο Νικολαΐδης πέρασε από τα αποδυτήρια στην προεδρία της ΑΕΚ. Ήταν μόλις 31 ετών. Παραδέχθηκε ότι δεν είχε επιχειρηματική εμπειρία αντίστοιχη με το μέγεθος της αποστολής, είχε όμως δίπλα του ανθρώπους που γνώριζαν τα οικονομικά και τη διοίκηση. Ο ίδιος επικεντρώθηκε κυρίως στο ποδοσφαιρικό τμήμα.

Στη συνέντευξη αναφέρθηκε στα χρέη που βρήκε η νέα διοίκηση και στις δικαστικές διεκδικήσεις για χρήματα που, όπως υποστήριξε, είχαν εισπραχθεί από τηλεοπτικά δικαιώματα κατά την προηγούμενη περίοδο. Παρουσίασε την προσπάθεια διάσωσης ως αφετηρία όλου του εγχειρήματος. Υπενθύμισε επίσης ότι παίκτες όπως ο Νίκος Λυμπερόπουλος και ο Κώστας Κατσουράνης έμειναν στην ομάδα, παρότι η οικονομική κατάσταση τους έδινε τη δυνατότητα να αναζητήσουν αλλού το μέλλον τους.

Η ΑΕΚ έφτασε κοντά στο πρωτάθλημα, αγωνίστηκε στο Champions League και δημιούργησε, κατά τον Νικολαΐδη, μια διαφορετική εικόνα στις εξέδρες, με περισσότερα διαρκείας, γυναίκες και παιδιά. Ο τίτλος όμως δεν ήρθε. Για το πρωτάθλημα του 2008 και την υπόθεση Βάλνερ η πίκρα του παραμένει έντονη: εκτιμά ότι η ΑΕΚ έκανε την αγωνιστική δουλειά για να αναδειχθεί πρωταθλήτρια, αλλά ο τίτλος κρίθηκε εκτός γηπέδου.

Στην οικονομική διάσταση μίλησε με ασυνήθιστη ευθύτητα. Υποστήριξε ότι έβαλε στην ΑΕΚ περίπου το 80% της περιουσίας του. Διευκρίνισε πως, σε απόλυτα ποσά, άλλοι μέτοχοι συνεισέφεραν περισσότερα. Για τον ίδιο, όμως, είχε έρθει κάποια στιγμή που δεν μπορούσε να βάλει άλλα χρήματα. «Είχα φτάσει στο ταβάνι», είπε.

Η ρήξη με την Original και η αυτοκριτική

Ο Νικολαΐδης δεν απέφυγε το δυσκολότερο κεφάλαιο της προεδρίας του: τη σύγκρουση με τους οργανωμένους οπαδούς της ΑΕΚ, με πολλούς από τους οποίους είχε προσωπική σχέση από τα χρόνια που ήταν παίκτης.

Περιέγραψε συζητήσεις στις οποίες εξηγούσε τις συνέπειες που θα είχαν για την ομάδα παραβιάσεις των κανόνων και επεισόδια στο γήπεδο. Όταν αυτά επαναλαμβάνονταν, αντιδρούσε απόλυτα. Δεν μπορούσε, όπως είπε, να δεχτεί ότι άνθρωποι που αγαπούσαν την ΑΕΚ τής προκαλούσαν ζημιά. Η σύγκρουση κλιμακώθηκε, ενώ ο ίδιος βρέθηκε στο στόχαστρο κατηγοριών από μερίδα των οπαδών.

Σήμερα επιμένει στη θέση του κατά της βίας, αναγνωρίζει όμως πως ο τρόπος του δεν βοήθησε. «Αν γύριζα τον χρόνο πίσω, θα το έκανα διαφορετικά», είπε. Δεν εννοεί ότι θα άλλαζε τις αρχές του. Καταλαβαίνει πλέον ότι ζητούσε από τους οπαδούς της ΑΕΚ να τηρούν κανόνες μέσα σε ένα ποδοσφαιρικό περιβάλλον όπου οι ίδιοι έβλεπαν άλλους να ενεργούν χωρίς αντίστοιχες συνέπειες. Τότε απαντούσε ότι τον ενδιέφερε μόνο η συμπεριφορά της δικής του πλευράς. Τώρα παραδέχεται πόσο δύσκολο ήταν να επιβάλει μόνος του αυτό το πρότυπο.

Δεν ήταν η μοναδική φθορά. Όπως ανέφερε, με τον χρόνο εμφανίστηκαν και διαφωνίες μεταξύ μετόχων για επιλογές παικτών και προπονητών. Ο ίδιος ήθελε να ακολουθούνται συγκεκριμένες διαδικασίες, ενώ η συνεχής ανάγκη για νέα χρηματοδότηση βάραινε όλους. Όταν έφυγε από την προεδρία το 2008, το πρώτο συναίσθημα που ένιωσε ήταν «τεράστια ανακούφιση».

Τα χρόνια μακριά από όσα αγαπούσε

Μετά την ΑΕΚ, ο Νικολαΐδης στράφηκε στη διοργάνωση συναυλιών. Μίλησε με ενθουσιασμό για εκείνη την περίοδο και για μεγάλες παραγωγές, όπως οι συναυλίες των Santana και Bon Jovi. Η οικονομική κρίση, όμως, άλλαξε τις συνθήκες και η εταιρεία του σταμάτησε να δραστηριοποιείται.

Ακολούθησαν επαγγελματικές δουλειές που του έδιναν εισόδημα, χωρίς να του δίνουν την ίδια χαρά. Κοιτάζοντας πίσω, είπε ότι έπειτα από δύο ή τρία χρόνια πέρασε κατάθλιψη. Επέστρεψε σταδιακά σε αυτό που αγαπά, το ποδόσφαιρο, μέσα από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Σήμερα, τόνισε, λέει ελεύθερα τη γνώμη του ακόμη κι όταν αυτή δυσαρεστεί οπαδούς της ΑΕΚ. Δεν θεωρεί πως ένας άνθρωπος μπορεί να είναι απολύτως αντικειμενικός· θεωρεί όμως αναγκαίο να μιλά με ειλικρίνεια.

Η συνέντευξη έκλεισε με μια πιο προσωπική εξομολόγηση. Ο Νικολαΐδης μίλησε για το διαζύγιό του από τη Δέσποινα Βανδή ως μια απώλεια, ακόμη κι όταν δύο άνθρωποι κρίνουν σωστό να χωρίσουν. Μίλησε επίσης με συγκίνηση για την Αλεξάνδρα Νικολαΐδου και όσα έμαθε παρακολουθώντας την αξιοπρέπειά της απέναντι στην ασθένεια.

Για το μέλλον δεν έδωσε κάποιο μεγαλόπνοο σχέδιο. Είπε ότι προσπαθεί να βελτιώνεται σε μικρά πράγματα και να κάνει την κάθε ημέρα του χαρούμενη. Είναι μια απλή επιδίωξη από έναν άνθρωπο που, όπως φάνηκε σε όλη τη συζήτηση, πήρε συχνά μεγάλες αποφάσεις χωρίς να υπολογίσει πόσο θα του κοστίσουν.